مفهوم‌شناسی در ادبیات اسلامی با رویکرد روانشناختی: مراحل و شیوۀ اجرا

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

هیأت علمی داخلی

چکیده

مفهوم‌شناسی از حیطه‌های مهم و بنیادین برای علوم مختلف از جمله روانشناسی محسوب می‌شود. بازشناسی مفاهیم روانشناختی در متون دینی اسلام نیز یکی از این عرصه‌هاست که سنگ‌بنای پژوهش‌های روانشناسی اسلامی را تشکیل می‌دهد. هدف اصلی این مقاله ارائۀ مراحل و شیوۀ اجرای پژوهش‌هایی است که به منظور استنباط، طبقه‌بندی و تحلیل مؤلفه‌های یک مفهوم روانشناختیِ به کار رفته در منابع دینی، فراهم می‌شوند. برای این هدف، مفاهیم کلیدی در فرآیند مفهوم‌شناسی توصیف و تبیین شدند. فرآیند مفهوم‌شناسی در سه مرحلۀ جمع‌آوری مؤلفه‌های مفهومی، تجزیه و تحلیل مؤلفه‌های مفهومی و طبقه‌بندی تحلیل مؤلفه‌ها در ابعاد روانشناختی توصیف و تبیین شد. استنباط و جمع‌آوری مؤلفه‌های مفهومی بر اساس دو گونه از عناصر معنایی و عناصر تحقق مفهوم در ادبیات دینی مورد بررسی قرار گرفت. به عنوان شیوۀ تجزیه و تحلیل داده‌ها در فرآیند مفهوم‌شناسی، سه اقدام مرکزی‌سازی، نمایش و بررسی روایی محتوایی مؤلفه‌ها بررسی شدند. در نهایت، طبقه‌بندی مؤلفه‌ها در ابعاد جهت‌گیری‌ها، ویژگی‌های رفتاری، تجربه‌های درونی و کارکردهای روانشناختی به عنوان تجزیه و تحلیل دوم داده‌های مفهوم‌پژوهی تشریح شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Conceptualization in Islamic Literature with Psychological Approach: Process and Procedure

نویسنده [English]

  • Mahdi Abbasi
چکیده [English]

Conceptualization is one of important basic areas in sciences including psychology. Recognition of psychological concepts in Islamic texts is also one of this areas that constitute the cornerstone of Islamic psychological research. The main purpose of this paper is to provide research process and procedure the and practice of deduction, classify and analyze the components of a psychological concept used in religious sources, are provided. For this purpose, the key concepts are explained and described in the conceptual process. In the three stage process of collecting concept conceptual components, conceptual component analysis and principal component analysis in psychological classification was described. Deduction and collection component concept based on two types of semantic elements and elements in the realization of the concept of religious literature were examined. As a method of data analysis in the process of concept, three centralized action, display and content validity were evaluated components. Finally, the classification component dimensions, orientations, behavioral characteristics, inner experiences and psychological functions as described Mfhvmpzhvhy analyze the data.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Conceptualization
  • Conceptual Components
  • Content Validity
  • Psychological Dimensions
  • Religious Texts