تبیین سازه انگیزش بر اساس منابع اسلامی

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

چکیده

سازه انگیزش اهمیت محوری در ساختار وجودی آدمی دارد. ادیان الاهی، و نیز علوم بشری توجه ویژه‌ای به این سازه دارند. با این حال، تاکنون پژوهش منسجمی در باب تبیین سازه انگیزش از دیدگاه اسلام انجام نشده است. هدف پژوهش حاضر، تبیین سازه انگیزش بر اساس منابع اسلامی، و روش آن توصیفی -  تحلیلِ مفهومی است. در بخش توصیفی، مفاهیم مربوط به سازه انگیزش در کتاب‌های معتبر لغوی و منابع اسلامی (قرآن کریم و احادیث اسلامی) بازشناسی و توصیف شد، و در بخش تحلیل مفهومی، داده‌های گردآوری‌شده تبیین و تحلیل گردید. بر اساس یافته‌های پژوهش حاضر، «نیّت» هسته مفهومی انگیزش در منابع دینی را تشکیل می‌دهد و از سه مؤلفه اصلی نیرومندی، جهت‌مندی، و تداوم تشکیل شده است. به دلیل نگاه ارزشی دین به سازه انگیزش، نیت به دو نوع خوب و بد تقسیم می‌شود. نیت خوب دارای سه مؤلفه صدق (نیرومندی)، اخلاص (جهت‌مندی)، و شاکله نیک (تداوم) است. نیت بد نیز سه مؤلفه دارد: کذب (نیرومندی)، شرک (جهت‌مندی)، و شاکله بد (تداوم).

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explaining the construct of motivation according to Islamic sources

چکیده [English]

Theconstruct motivation has a central importance in the existential structure of man. Theistic religions as well as human sciences pay special attention to this construct. However, to date no cohesive research has been done to explain the construct motivation according to Islamic sources. This study aims to explain the construct motivation according to Islamic sources. The method of this study is descriptive and conceptual analytic. In the descriptive part, concepts in valid dictionaries and Islamic source books (the Holy Quran and Islamic hadiths) which were related to the construct motivation have been identified and described. In the conceptual analysis part, the obtained data have been explained and analyzed. According to the findings of this study, in the religious sources “intention” is the core concept of motivation and consists of three main factors: strength, direction, and duration. Because religion views the construct motivation as a value, there are two types of intention: good and bad. Good intention consists of three factors: honesty (strength), sincerity (direction), and good structure (duration). Bad intention too consists of three factors: dishonesty (strength), unfaithfulness (direction), and bad structure.

کلیدواژه‌ها [English]

  • motivation
  • intention
  • structure
  • sincerity
  • honesty
  • dishonesty
  • unfaithfulness