اثربخشی برنامۀ‌ تعاملی مهارت‌های زندگی مبتنی بر آموزه‌های دینی بر دینداری دانشجویان: مطالعۀ مقدماتی

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی- دانشکده روانشناس و علوم تربیتی

2 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران

3 دانشگاه قم

4 دانشگاه دفاع ملی

5 دانشکده روانشناسی دانشگاه تهران

چکیده

مقدمه: پژوهش‌های طولی در حوزه دینداری که با روش‌های کمی صورت گرفته است نشان می‌دهند که در دهه اخیر سطح دینداری در جامعه روند کاهشی داشته است. این یافته‌ها تلویحات چندی دارد که یکی از آن‌ها ضرورت مداخله قوی برای رشد و توسعه دینداری می‌باشد. پژوهش حاضر در جهت پاسخ به نیاز کنونی به‌منظور ساخت بستۀ آموزشی مهارت‌های زندگی در بستر ارزش‌های دینی جهت استفاده در محیط دانشجویی و تسهیل فرایند تقویت دینداری در دانشجویان انجام گرفته است. روش: در راستای تحقق هدف فوق، با استفاده از الگوی جهانی بهداشت و منابع اسلامی، برنامه‌ای 10 جلسه‌ای تدوین‌ شده و اثربخشی آن در گروه نمونه‌ای پانزده‌نفری از دانشجویان دانشگاه تهران بررسی شده است. در جمع‌آوری داده‌ها، از دو ابزار مقیاس کوتاه دینداری برای جمعیت دانشجویی (خدایاری‌فرد و همکاران، 1392) و مقیاس مثبت‌نگری (خدایاری‌فرد و همکاران، 1391) استفاده شده است. یافته‌ها: نتایج تحلیل واریانس چندمتغیری با طرح اندازه‌گیری‌های مکرر نشان داد که نیم‌رخ دینداری گروه در دو مرحلۀ پیش‌آزمون و پس‌آزمون تفاوت آماری معنادار داشته و اندازۀ اثر آن متوسط است؛ همچنین بررسی اثر بین‌آزمودنی نشان داد که دو مؤلفۀ باور و عواطف دینی به‌طور معناداری افزایش یافته، ولی رفتار دینی تغییر نکرده است. از سوی دیگر، نتایج حاکی از آن بود که نمودار مثبت‌نگری گروه در بین دو مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون تفاوت آماری معنادار داشته و اندازۀ اثر آن بالاست. نتیجه-گیری: بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که امکان افزایش برخی از مؤلفه‌های دینداری با استفاده از برنامۀ حاضر وجود دارد ولی برای اعتلای «رفتار دینی» باید تغییراتی در برنامه ایجاد گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Efficacy of Religious-based Life Skills Training on Religiosity of University Students: A Pilot Study

چکیده [English]

Aim: The recent longitudinal studies by quantitative means show that the level of religiosity has been decreasing in Iran. These findings have some implications such as the need for powerful interventions. Therefore, the present study was conducted to develop a life skills training package based on Islamic teachings for improving and facilitating religiosity among university students. Method: In so doing, by using WHO model and Islamic sources, a program of 10 sessions was designed and its effectiveness was investigated in a sample group of 15 students in University of Tehran. To collect data, Religiosity Scale for Students (Khodayarifard et al., 1392) and Positive Thinking Scale (Khodayarifard et al., 1391) were used. Findings: The results of Multivariate Analysis of Variance (MANOVA) with repeated measure design showed that the religiosity of the group in posttest stage is significantly different from that in the pretest stage. Examination of the between-subjects effects also showed that religious belief and religious affects have significantly increased; however, religious behavior has not changed. On the other hand, results showed that the positive thinking profile of the group has had significantly differences between the two stages (pretest and posttest); and its effect size seems to be high. Conclusion: Therefore, it is possible to enhance some religious components by the present program; though some changes should be made in the program to pave the ways for promoting religious behaviors.

کلیدواژه‌ها [English]

  • educational package
  • religiosity
  • Spirituality
  • healthy life skills