روش فهم روانشناختی متون دینی (فرمد): بررسی تک متن

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

دانشیار دانشگاه قرآن و حدیث

چکیده

روش برای فهم و کشف ابعاد روان‌شناختی متون دینی، از نیازهای اساسی روان‌شناسی اسلامی است. هدف این بررسی، تبیین روش فهم روان‌شناختی متون دینی در حوزه تک‌متن است. در فهم روان‌شناختی مسئله این است که رفتارها و باورها و ارزش‌ها، چرا و چگونه شکل می‌گیرند و چه تأثیر روانی‌ای دارند و چگونه می‌توان آنها را مهار و تنظیم کرد و... . روش این بررسی، توصیفی‌تحلیلی است. یافته‌های این بررسی نشان می‌دهد که: 1. راهبرد این روش، پژوهش معکوس است. 2. متون دینی به دو قسم تجویزی و توصیفی تقسیم می‌شوند. 3. برای کشف معارف روان‌شناختی باید مراحل چهارگانه ساختارشناسی (شامل: شناسایی اجزا؛ شناسایی مأموریت هر بخش؛ شناسایی مناسبات میان اجزا)، مسئله‌شناسی، سبب‌شناسی، و اصول‌یابی را انجام داد. 4. در متون توصیفی، مسئله‌شناسی به نیازشناسی تغییر می‌کند. 5. با استفاده از این روش می‌توان نظریه‌های اسلامی و نیز مدل‌های درمانی و ارتقایی طراحی کرد. نتیجه این بررسی آن است که باید با روشمندکردن پژوهش‌های اسلامی‌روان‌شناختی از طریق آموزش‌های رسمی و غیررسمی، زمینه طراحی نظریه‌‌های اسلامی و مدل‌های درمانی و ارتقایی را فراهم کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The psychological comprehension method of religious texts: Investigating a singular text

نویسنده [English]

  • abbas pasandideh
چکیده [English]

Method for understanding and discovering the psychological dimensions of religious texts is of essential needs for Islamic psychology. This study aimed to explain the psychological comprehension method of religious texts in the singular text area. In psychological comprehending the issue is that why and how behaviors, beliefs, and values are formed, what psychological effect they have, how could they be controlled and regulated, and so forth. The method of this study was descriptive analytical. The findings showed that: 1) the strategy for this method is flipped investigation. 2) Religious texts are divided to two forms: prescriptive and descriptive. 3) In order to discover psychological knowledge four steps should be implemented: understanding the structure (including: understanding the components; identifying the mission of each part; identifying the relations of the parts), problem assessment, etiology, and finding principles. 4) In the descriptive texts, problem assessment changed into need assessment. 5) Using this method, we could design Islamic theories and therapeutic and improvement models. The conclusion of this study is that we should provide the setting for designing Islamic theories and therapeutic and improvement models, by making the Islamic-psychological studies methodical using formal and informal education.

کلیدواژه‌ها [English]

  • psychological comprehension
  • flipped study
  • Religious Texts
  • prescriptive text
  • descriptive text