نظریه‌های ضمنی خِرَد در ایران؛ بررسی پدیدارشناختی

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی دانشگاه بو علی سینا

2 دانشگاه بوعلی سینا همدان

چکیده

در این پژوهش، به بررسی نظریه‌های ضمنی خرد، یعنی دیدگاه مردم عادی درباره خرد، پرداخته شده است. پژوهش حاضر در چارچوب رویکرد کیفی و از نوع پدیدارشناسی انجام شده و ابزار جمع‌آوری داده‌ها، مصاحبه ساختاریافته بوده است که به همین منظور با ۹۲ نفر از مردم مصاحبه شد. میانگین سنی نمونه ۶۶/۴۲ سال و دامنه سنی آنها بین ۲۰ تا ۷۸ سال بود. مصاحبه‌ها با کسب اجازه از افراد ضبط و روی کاغذ مکتوب شد و با استفاده از روش کلایزی تجزیه و تحلیل گردید. نتایج نشان داد پنج مفهوم اصلی را می‌توان از تعریف خرد از نظر مردم به عنوان مؤلفه‌های خرد استخراج کرد که شامل شناخت، همدلی/حمایت، دانش/‌انعطاف‌پذیری، خودتعیین‌گری/ ابراز وجود و دین‌مداری می‌شود. نتایج نشان داد افراد شرکت‌کننده بیشتر پدر (در طبقه فامیل) را به عنوان خردمندی که در زندگی آنها تأثیرگذار بوده معرفی کردند و در مرتبه‌های بعدی مادر و اقوام نزدیک بیشترین درصد را به خود اختصاص دادند که می‌توان گفت بیشتر اشخاص خردمند معرفی‌شده از سوی شرکت‌کنندگان در طبقه فامیل قرار داشتند. نتایج نشان می‌دهد ویژگی‌ها و دلایل خردمندبودن را می‌توان به هفت طبقه (ویژگی‌های شخصیتی، ارتباط، رهبری، تفکر، علم، دین‌مداری، خانواده) تقسیم کرد. بنابراین، دیدگاه مردم درباره مفهوم خرد و خردمندی ابعاد مختلف زندگی آنها و نحوهٔ تفکر و رفتار افراد را در مواجهه با رویداهای زندگی تحت تأثیر قرار می‌دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Implicit theories of wisdom in Iran: A phenomenological study

چکیده [English]

In this study, the implicit theories of wisdom -that is lay people's views on wisdom- were addressed. The present study was conducted in terms of qualitative approach and phenomenological type, and the instrument used to collect the data was structured interview with which 92 subjects were interviewed. Participants’ mean age was 42.66 year and ranged between 20 and 78 years. Interviews, with permission of the participants, were recorded and transcribed on paper and were analyzed using Colaizzi method. Results showed that based on people’s definition of wisdom, 5 basic concepts can be extracted as the components of wisdom which include cognition, empathy/support, knowledge/flexibility, self-determination/self-expression, and religiousness. Results indicated that participants introduced father more (in family level) as the wise person who has been influential in their life, and in the next orders mother and close relatives got the largest percentage, suggesting that most of the people identified as wise were in the family class. Results indicated that the characteristics of and reasons for being wise can be classified into seven categories (personality characteristics, communication, leadership, thinking, knowledge, religiousness, and family). Thus, people's views on the concepts of wise and wisdom affect various aspects of their life and how they think and behave when facing life events.

کلیدواژه‌ها [English]

  • The definition of wisdom
  • Wise
  • Features of wisdom
  • Explicit theories
  • Implicit theories of wisdom